Dalmatyńczyki LUA
Projekt mający na celu otrzymanie dalmatyńczyków LUA (Low Uric Acid) rozpoczął się w 1973roku od skojarzenia pointera CH Shandown's Rapid Transit z dalmatynką Lady Godiva. Pomysłodawcą i hodowcą był dr Robert Schaible, którego celem było otrzymanie psów wolnych od typowego dla dalmatyńczyków problemu jakim jest specyficzny metabolizm kwasu moczowego prowadzący do schorzeń układu moczowego, tworzenia się kryształów i kamieni.
Psy otrzymane w wyniku pierwszego skojarzenia były łączone z dalmatyńczykami zarejestrowanymi w AKC i w wyniku pierwszych trzech krzyżowań (tzw. "krzyżowania wsteczne") otrzymano 50% potomstwa LUA i 50% HUA (wysokie stężenie kwasu moczowego- hight urinary acid typowe dla "zwykłych" dalmatyńczyków).
Około 2005roku program hodowli dalmatyńczyków LUA przeżywał kryzys-pozostały tylko dwa osobniki będące potomkami pierwszych skojarzeń oraz zamrożone nasienie dwóch psów. Aby rozwiązać ten problem został uruchomiony ( przez Denise Powell) program tzw. "ochrony genów" mający na celu szybkie zwiększenie liczby osobników mających dominujący gen "U" oraz w dalszej kolejności uzyskanie od nich potomstwa w różnych liniach hodowlanych. Całe uzyskane po 2005roku potomstwo zostało poddane szczegółowym badaniom zdrowotnym w wieku szczenięcym a wybrane osobniki również w wieku dorosłym.
Stworzony program hodowlany obejmuje obecnie kolejne pokolenia pierwszych dalmatyńczyków LUA a psy w swoich rodowodach mają 99,98% dalmatyńczyków zarejestrowanych w AKC. Ich genotyp jest w 99,8% zgodny z "normalnymi" dalmatyńczykami. Za metabolizm kwasu moczowego u psów odpowiedzialny jest gen SLC2A9 (egzon 5). U "zwykłych" dalmatyńczyków jest to homozygota recesywna oznaczana "hu/hu" natomiast u dalmatyńczyków LUA dąży się do homozygoty dominującej "N/N" (w starszych badaniach można się również spotkać z oznaczeniem literowym "u" dla genu recesywnego i "U" dla dominującego). Za dalmatyńczyki LUA uznaje się te które od rodziców odziedziczą przynajmniej jedną kopię niezmutowanego genu (czyli N/hu oraz N/N).
Szczenięta LUA mają 10-cio krotnie niższy stosunek kwasu moczowego do kreatyniny w porównaniu do tych z miotu HUA. Z przeprowadzonych dotychczas obserwacji wynika, że cecha ta utrzymuje się również w wieku dorosłym (u psów dorosłych jest to 6-cio krotność).
Hiperurykozuria dziedziczona jest autosomalnie recesywnie. Ujawni się jeśli pies otrzyma od rodziców dwie kopie wadliwego genu (jedną od ojca, drugą od matki). Analogicznie po obojgu rodzicach zdrowych urodzi się 100% szczeniąt zdrowych. Grafika przedstawia prawdopodobieństwo otrzymania u potomstwa danych genotypów, przy uwzględnieniu różnych kombinacji u rodziców.
Dalmatyńczyki LUA muszą mieć przynajmniej jeden gen w normalnej, niezmutowanej formie czyli są albo heterozygotami N/hu albo homozygotami dominującymi N/N jeśli posiadają obie kopie genu w normalnej postaci.
Nasza Isumi jest dalmatyńczykiem LUA o genotypie N/Hu
/na podstawie strony www.luadalmatians.com/